O programie   Opis   Czynniki ryzyka   ABC prewencji   Finansowanie
Program 2005-2006 Wyniki 2006 Program 2007-2008 Wyniki 2009 Program 2010-2011 Program 2012-2014

Celem ogólnym Projektu w latach 2007-2008 była poprawa stanu zdrowia i podniesienie świadomości zdrowotnej osób z grupy bardzo wysokiego ryzyka chorób układu krążenia tj. osób po zawale serca i udaru mózgu oraz dzieci z rodzin wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego. Dążenie do osiągnięcia założonego celu było realizowane, dzięki wdrożeniu następujących elementów:

 

1. Badania kardiologiczne u osób po przebytym udarze mózgu.

2. Warsztaty szkoleniowe dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej

3. Prowadzenie Poradni pomocy palącym

4. Prowadzenie szkoleń dietetycznych dla rodzin osób po zawale serca i udarze mózgu

5. Badania przesiewowe u dzieci rodziców po zawale serca i udarze mózgu (od 2 do 18 roku życia w poradni pediatrycznej, po 18 roku życia w poradni kardiologicznej).

 

Badania kardiologiczne osób po przebytym udarze mózgu.

 

Konsultacje kardiologiczne zostały przeprowadzone u pacjentów po udarze mózgu objętych programem „Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005”. Osoby zakwalifikowane do badania przez neurologa zostały listownie oraz telefonicznie zawiadomione o możliwości konsultacji kardiologicznej. Termin konsultacji w terminie dogodnym dla pacjenta został ustalany przez sekretarkę medyczną dyżurującą w określonych godzinach pod specjalnie do tego celu wyznaczonym numerem telefonu.

 

Celem tych działań było:

- optymalizacja terapii w zakresie kontroli czynników ryzyka sercowo-naczyniowego (lepsza kontrola cukrzycy, nadciśnienia tętniczego, zaburzeń lipidowych i innych),

- optymalizacja terapii niewydolności serca, choroby wieńcowej i migotania przedsionków
u chorych po udarze niedokrwiennym mózgu,

- pogłębiona diagnostyka w zakresie wykrywania nadciśnienia tętniczego, zaburzeń glikemii, zaburzeń lipidowych, choroby wieńcowej, niewydolności krążenia, zaburzeń rytmu,

- zmniejszenie ryzyka ponownego udaru mózgu – zmniejszenie śmiertelności,

- poprawa stanu wiedzy na temat czynników ryzyka sercowo-naczyniowego i zachowań prozdrowotnych.

 

Wyniki badania lekarskiego zostały zarchiwizowane na specjalnym druku badania. Lekarz w trakcie wizyty na podstawie wywiadu oraz wcześniej wykonanych badań zlecał badania dodatkowe.

 

Wszystkim pacjentom, którzy zostali skierowani do lekarza kardiologa, zostało wykonane badanie EKG wraz z opisem.

 

Lekarze kardiolodzy kierowali pacjentów w zależności od wskazań kierowali pacjentów na następujące badania dodatkowe:

- Próba wysiłkowa

- Echokardiografia

- Holter ciśnieniowy

- Holter EKG.

 

Badanie zakończyło się wydaniem kopii wykonanych badań i karty zaleceń kardiologicznych dla lekarza rodzinnego i lekarza neurologa.

 

Na konsultacje kardiologiczne zostało zaproszonych listownie 672 pacjentów, którzy mieli w przeszłości udar mózgu i byli wylosowani do badania ankietowego i przebadani w roku 2006 w ramach programu „Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005” oraz pacjenci, którzy do badania ankietowego w 2006 nie zostali wylosowani z tej samej populacji hospitalizowanych, a także pacjenci, który byli aktualnie hospitalizowani w Oddziale Neurologii z powodu udaru mózgu lub TIA.

Konsultacje kardiologiczne przeprowadzono u 146 pacjentów.

Konsultacje pielęgniarskie przeprowadzono u 146 pacjentów .

Wyniki badania lekarskiego zostały zarchiwizowane na specjalnym druku badania oraz częściowo w elektronicznej bazie danych.


Na podstawie wywiadu zostały zlecone badania dodatkowe.

Elektrokardiogram z opisem – został wykonany u 145 pacjentów;

Próba wysiłkowa – u 17 pacjentów;

Badanie echokardiograficzne – u 91 pacjentów;

Holter ciśnieniowy – u 30 pacjentów;

Holter EKG – u 39  pacjentów;

 

 

Początkowo w trakcie realizacji programu zapraszano pacjentów z programu realizowanego w 2006 roku pozwoliło to na realizację zadania w roku 2007 w roku 2008 ze względna ograniczoną ilość osób w posiadanej bazie niezbędne było rozszerzenie grupy docelowej projektu o osoby nie objęte badaniem ankietowym umożliwiło to realizację programu w 2008 roku.

 

W trakcie badania u ponad połowy badanych stwierdzano nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego powyżej 140/90mmHg. Nieprawidłowe ciśnienie częściej stwierdzano u kobiet.

 

 

Rozkład wartości ciśnienia podczas pierwszej wizyty wg ESH 2007. (optymalne: < 120/80 mmHg, normalne: 120/80 – 130/85mmHg, wysokie prawidłowe 130/85 – 140/90 mmHg, stopień 1: 140/90 - 160/100 mmHg, stopień 2: 160/100 - 180/110 mmHg, stopień 3: ≥ 180/110mmHg)

 

 Kontrola ciśnienia tętniczego u ogółu osób przebadanych.

 

Zaledwie u 17% kobiet i mężczyzn stwierdzono prawidłowy współczynnik masy ciała (BMI). Częstość występowania otyłości (BMI³30 kg/m2) była wyższa u kobiet natomiast u meżczyzn częściej dominowała nadwaga (BMI=25-30 kg/m2)

 

 

 

Rozpowszechnienie nadwagi i otyłości

 

Otyłość trzewną zdefiniowaną jako obwód pasa u kobiet powyżej 88cm a u mężczyzn powyżej 102cm stwierdzono u ponad dwóch trzecich kobiet (69%) i ponad co trzeciego mężczyzny (37%).

 

Wszystkie osoby otrzymały od lekarza prowadzącego badanie porady niefarmakologiczne na kartach wyników zawarto sugestie dla lekarza rodzinnego o zmianach w dotychczasowej terapii.

 

 

Prowadzenie poradni pomocy palącym

 

Do poradni Pomocy Palącym mogły zgłosić się wszystkie osoby palące objęte programem „Prewencji wtórnej dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005” wraz z członkami rodziny.

 

Celem podjętych działań było:

- utworzenie nowoczesnej poradni pomocy palącym,

- fachową pomoc zainteresowanym zerwaniem z nałogiem palenia tytoniu,

- zwiększenie motywacji do rzucenia palenia,

- zmniejszenie odsetka osób palących wśród pacjentów po zawale serca i udarze mózgu.

 

W pierwszej kolejności do programu zostały zakwalifikowane osoby które w badaniu kwestionariuszowym deklarowały palenie tytoniu. Zostały one zawiadomione listownie i telefonicznie o możliwości skorzystania z fachowej porady. Jednakże ze względu na znikome zainteresowanie i brak motywacji do rzucenia palenia konieczne było rozszerzenie grupy docelowej i sposobu zapraszania. Zdecydowano o zapraszaniu osób które były hospitalizowane na oddziałach kardiologicznych w Gdyni. Poprawiło to zdecydowanie zgłaszalność do Poradni Pomocy Palącym. Poprawa zgłaszalności była związana z większa motywacją do rzucenia palenia poprzez osoby znajdujące się w ostrej fazie choroby. Osoby takie poprzez stan w jakim się znajdowały były bardziej podatne na sugestie dotyczące zmiany stylu życia oraz podjęcie leczenia antytytoniowego.

 

W trakcie wizyt lekarz prowadzący poradnię proponował wizyty pozostałym palącym członkom rodziny jednakże odzew był niewielki.

 

W ramach Poradni Pomocy Palącym realizowane były dwie wizyty których celem było

- zwiększenie poziomu wiedzy o szkodliwych skutkach palenia aktywnego i biernego,

- zmniejszenie liczby palących po zawałach serca i udarach mózgu,

- redukcja „palenia biernego” wśród rodzin osób objętych programem,

- nakłonienie palącego do zerwania z nałogiem,

- planowanie i pomoc w rzuceniu palenia oraz

 

W ramach realizacji wysłano 248 zawiadomień do pacjentów, którzy deklarowali palenie tytoniu o istnieniu Poradni Pomocy Palącym wraz z zaproszeniem na wizytę. 

 

Pierwszą wizytę odbyło 26 osób którym udzielono porady antynikotynowej. Jedynie 3 osoby zgłosiły się na drugą wizytę (kontrolną) w poradni antytytoniowej.

 

Brak zainteresowania pacjentów palących po przebytym udarze mózgu z grupy objętej programem „Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005” wydaje się być spowodowany  faktem,  iż pacjenci, których stan zdrowia po udarze mózgu jest w miarę stabilny mimo dalszego palenia tytoniu, nie mają  świadomości ryzyka nawrotu choroby i nie są zainteresowani zerwaniem z nałogiem. Na podstawie realizacji w roku 2008 widać, iż większa determinacja obejmie pacjentów, którzy aktualnie byli hospitalizowani, ponieważ nowa sytuacja  spowodowana chorobą, szczególnie u aktywnych zawodowo ludzi powoduje, iż są oni bardziej zainteresowani wszelkimi działaniami, które mogą wpłynąć na poprawę ich stanu zdrowia, a co za tym idzie na szybki powrót  zdolności do zatrudnienia. Jest to więc psychologicznie potwierdzone.

 

Niska frekwencja pacjentów, która skorzystała z Poradni Pomocy Palącym po rozszerzeniu grupy objętej interwencją spowodowana była brakiem zainteresowania pacjentów problemem rezygnacji z nałogu palenia tytoniu oraz trudnościami z pozyskaniem do współpracy osób, które posiadały uprawnienia do prowadzenia Poradni Pomocy Palącym, a które deklarowały chęć współpracy w roku 2007 i  okresową absencją osoby realizującej Program Pomocy Palącym.

 

Doświadczenie, które uzyskano z dotychczasowej realizacji programu dowodzi, iż jest to jeden z najtrudniejszych do realizacji segmentów działania prozdrowotnego, nawet u pacjentów po ostrych incydentach wieńcowych i neurologicznych. Niska świadomość społeczna i silne uzależnienie od tytoniu wymaga bardzo przemyślanej i wielokierunkowej oraz wieloczynnikowej akcji skierowanej na zwiększenie motywacji do rzucenia palenia tytoniu, co wydaje się być rzeczą zasadniczą i najważniejszą . Przy braku właściwej motywacji pacjenta - realizacja zmniejszenia liczby osób uzależnionych od tytoniu będzie skazana na niepowodzenie. Tylko szeroko zakrojona akcja z udziałem mediów, osób show biznesu i polityki  oraz stworzenie mody na niepalenie, może przynieść zamierzone efekty.

 

Poradnia Pomocy Palącym w Gdyni to całkiem nowa inicjatywa, dotychczas nigdy nie realizowana w naszym mieście, nie ma więc dotychczas żadnych doświadczeń, co do sposobu realizacji takiego przedsięwzięcia w Gdyni.

 

 

Prowadzenie szkoleń dietetycznych (pacjentów i ich rodzin)

 

Do szkoleń dietetycznych w ramach zrealizowanego programu mogły zgłosić się osoby objęte programem „Prewencji wtórnej dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005” .

 

W ramach Projektu przygotowano zestaw materiałów dydaktycznych pomocnych w edukacji dietetycznej. Następnie planowano prowadzenie zajęć edukacyjnych dla pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi, tj. nadciśnieniem tętniczym, dyslipidemią, zaburzeniami metabolizmu glukozy, otyłością i nadwagą.

 

Edukacja chorych odbywała się w małych grupach maksymalnie 8 osobowych. Szkolenie składało się z cyklu dwóch spotkań trwających po dwie godziny lekcyjne każde.

 

Pierwsze spotkanie było spotkaniem ogólnym dotyczącym zaleceń dietetycznych w chorobach układu sercowo-naczyniowego.

 

Drugie spotkanie obejmowało praktyczną część zajęć edukacyjnych. Poświęcona została ona indywidualnemu doborowi diety. W trakcie tej części szklenia pacjenci na podstawie ułożonych przez siebie jadłospisów omawiali błędy jakie popełniają oraz jak można ich uniknąć. Bardzo duży nacisk kładziono w trakcie obu spotkań na przekazanie wskazówek, w jaki sposób można uzyskać należną masę ciała, ograniczyć ilość spożywanego sodu czy też zmniejszyć zawartość tłuszczów nasyconych, węglowodanów i cholesterolu w diecie.

 

Celem podjętych działań była:

- poprawa wiedzy na temat diety w chorobach układu sercowo-naczyniowego,

- poprawa świadomości szkodliwości określonych produktów żywnościowych,

- indywidualizacja diety dla poszczególnych osób (w trakcie warsztatów),

- obniżenie poziomu cholesterolu i poprawa gospodarki węglowodanowej poprzez stosowanie odpowiedniej diety.

 

Wysłano łącznie 847 zaproszenia na warsztaty dietetyczne  dla  pacjentów i członków ich rodzin, z populacji programu „Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005”. W wykładach i  warsztatach dietetycznych wzięło udział 254 osoby, każdy z uczestników otrzymał materiały edukacyjne.

 

 

Badania przesiewowe u dzieci (od 2 roku życia) rodziców, u których stwierdzono zawał serca lub miażdżycę naczyń wieńcowych. 

 

Do badania włączone zostaną wszystkie dzieci osób przebadanych w ramach programu „Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych hospitalizowanych w Gdyni w okresie 1999-2005” będące w wieku od 2 do 19 lat i spełniające kryteria oparte o wytyczne amerykańskich ekspertów z National Cholesterol Education Program (NCEP).

 

 

METODYKA BADANIA/SCHEMAT ORGANIZACYJNY

 

 

 

WYSYŁKA ZAPROSZEŃ

zawierających informacje o celach programu oraz przypominająca o badaniu

 

 

 

ROZMOWA TELEFONICZNA

w trakcie której udzielane są odpowiedzi na ewentualne wątpliwości

rodziców, takie postępowanie zwiększa zgłaszalność

 

 

 

WIZYTA W LABORATORIUM

- podpisanie przez rodzica (i dzieci powyżej 14 roku życia) zgody na udział w programie

- wykonanie badania lipidogramu i glikemii we krwi żylnej na czczo

 

 

 

WIZYTA LEKARSKA

- przedstawienie wyników badań laboratoryjnych

- porada zdrowotna

- ankieta dotycząca chorób przewlekłych dziecka oraz wywiadu rodzinnego w kierunku chorób sercowo-naczyniowych

- pomiary antropometryczne (wzrost, waga, BMI oraz obwody: talii, bioder i ramion)

- pomiar ciśnienia tętniczego (trzykrotny pomiar wykonany na ramieniu dominującym aparatem elektronicznym Omron M5-I, z odstępami minimum 2 min., przy użyciu mankietu odpowiedniego do obwodu ramienia)

 

 

 

WYDANIE KARTY INFORMACYJNEJ

z wynikami badań, tabelami wartości prawidłowych i zaleceniami (powtórne wykonanie lipidogramu za 5 lat lub skierowanie do Poradni Chorób Metabolicznych dla Dzieci i/lub Poradni Nefrologii Dziecięcej i Nadciśnienia Tętniczego)

 

 

 

 

Celem realizacji tej części programu było:

 

- określenie częstości występowania czynników ryzyka rozwoju miażdżycy wśród dzieci pacjentów po ostrym incydencie sercowo-naczyniowym, oraz zależności od obciążeń rodzinnych,

- wczesne wykrycie czynników ryzyka zawału serca lub udaru mózgu i dalsze ich leczenie
i eliminowanie,

- określenie kierunków działań profilaktycznych w celu obniżenia ryzyka sercowo-naczyniowego,

- poprawa stanu zdrowia i świadomości czynników ryzyka chorób układu sercowo –naczyniowego,

- edukacja obejmująca zarówno dzieci jak i rodziców,

- zwiększenie świadomości zdrowotnej dzieci i ich rodziców objętych interwencją,

- racjonalizacja diety,

- poprawa wiedzy o korzystnych aspektach aktywności fizycznej wśród dzieci.

 

W trakcie realizacji na badania laboratoryjne zgłosiło się 93 dzieci, z tego 87 przyszło na umówioną wizytę lekarską.

 

Wśród zbadanych dzieci u 36% chłopców i 24% dziewcząt stwierdzono nieprawidłowa masę ciała zdecydowanie częściej u chłopców występowała otyłość natomiast poziom nadwagi był porównywalny u obu płci.

 

U prawie połowy chłopców stwierdzono nieprawidłowe lub graniczne wartości ciśnienia tętniczego. U dziewcząt odsetek ten wynosił około 30%. Zwrócić należy uwagę iż u chłopców w porównaniu do dziewcząt częściej występowały nieprawidłowe wartości ciśnienia.

 

 

 

U 20% chłopców w trakcie badań laboratoryjnych stwierdzono nieprawidłowe wartości glikemii które wymagają dalszej obserwacji i weryfikacji.

 

 

 

Wśród przebadanych dzieci bardzo często w badaniach laboratoryjnych obserwowano zaburzenia lipidowe. U ponad 40% dziewcząt i chłopców stwierdzono poziom cholesterolu wysoki lub granicznie wysoki. Wartości cholesterolu powyżej normy występowały dwu krotnie częściej u dziewczynek w porównaniu z chłopcami. Prawie dwu krotnie częściej u dziewcząt stwierdzano nieprawidłowości w stężeniu cholesterolu LDL. Natomiast u chłopców częściej diagnozowano nieprawidłowości w stężeniu cholesterolu HDL i trójglicerydów.

 

 

 

Sprawozdanie z realizacji Programu w latach 2007-2008

www.e-prewencja.pl
tworzenie stron