O programie   Opis   Czynniki ryzyka   ABC prewencji   Finansowanie
Program 2005-2006 Wyniki 2006 Program 2007-2008 Wyniki 2009 Program 2010-2011 Program 2012-2014

W 2009 roku w ramach Gdyńskiej Szkoły Niewydolności Serca, stworzono dwie grupy pacjentów celem przeprowadzenia analizy porównawczej, jedna to grupa obserwacyjna, druga to grupa objęta aktywną opieką. Pierwszy rok realizacji miał posłużyć ocenie chęci pacjentów do udziału w poszczególnych elementach programu.

Pacjenci z grupy aktywnej wykazywali większą poprawę stanu zdrowia, rzadziej byli hospitalizowani, odnosili korzyści z zajęć rehabilitacyjnych, które mobilizowały ich do aktywności fizycznej również w domu, a to wpływało na poprawę ich kondycji oraz wydolności fizycznej, byli świadomi powodów dla których kontrolowali wagę ciała, ciśnienie tętnicze i akcję serca, byli zadowoleni ze spotkań z innymi pacjentami chorującymi na podobne schorzenia, mającymi te same problemy, a mając kontakt z pielęgniarką czuli się bezpieczni.

Opierając się na tym pilotażowym programie wprowadziliśmy kilka zmian do programu Gdyńskiej Szkoły Monitorowania Niewydolności Serca na lata 2010-2011:

1) zdecydowano o prowadzeniu tylko grupy aktywnej tzn. objętej:

  • programem rehabilitacji ruchowej co najmniej 1 raz w tygodniu przez 1 godzinę;
  • cotygodniowym monitoringiem telefonicznym przez pielęgniarki (ocena wagi ciała, ciśnienia tętniczego, tętna, aktywności fizycznej, samopoczucia);
  • szkoleniem dietetycznym jednym na początku „turnusu” i drugim na jego zakończenie ;
  • wizytą u lekarza rehabilitanta, który określa zakres i intensywność zalecanych ćwiczeń fizycznych;
  • wizytą u psychologa na początku „turnusu” celem oceny stanu psychicznego i ustalenia form pomocy dla każdego pacjenta indywidualnie;

2) zmieniono schemat wizyt - zrezygnowano z drugiej wizyty psychologa i lekarza rehabilitanta oraz obligatoryjnej wizyty lekarskiej po miesiącu, wprowadzono też drugą obligatoryjną wizytę lekarską na zakończenie po 3 miesiącach zarezerwowano też możliwość dodatkowej wizyty lekarskiej w przypadku takiej konieczności w trakcie trwania Szkoły;

3) odstąpiono od prowadzenia gospodarki wodnej ze względu na niechęć pacjentów i  kłopoty natury technicznej (konieczność dobowej zbiórki moczu w warunkach domowych);

4) wprowadzono usługę Kardiotele, czyli abonament na czas trwania Szkoły z możliwością monitoringu EKG przez telefon w sytuacjach zaburzeń rytmu serca czy złego samopoczucia.

 

Grupa docelowa

Grupą docelową programu były osoby ze stwierdzoną niewydolnością serca w klasie NYHA II-IV. Ponadto do programu mogły zostać włączone osoby zagrożone rozwojem niewydolności serca tj. pacjenci po zawale serca z niską frakcją wyrzutową (EF poniżej 40%) oraz po zapaleniu mięśnia sercowego.

Uczestnicy programu byli rekrutowani spośród pacjentów Przyszpitalnej Przychodni Kardiologicznej kierowanych do Poradni Niewydolności Serca oraz pacjentów Oddziału Kardiologicznego Szpitala Morskiego im. PCK w Gdyni Redłowie. Do udziału w programie namawiano pacjentów poprzez kontakt telefoniczny, rozmowę w dniu wypisu z Oddziału Kardiologicznego, rozmowę w trakcie planowej wizyty w Poradni Kardiologicznej.

W trakcie pierwszej wizyty w ramach Programu Gdyńska Szkoła Monitorowania Niewydolności Serca pacjenci podpisywali zgodę na udział w programie.

 

Wyniki realizacji

W ramach programu realizowanego w roku 2010 i 2011 włączono do programu łącznie 174 pacjentów, do poniższej analizy wykorzystano kompletne dane od 151 pacjentów (13 kobiet i 138 mężczyzn).

Podczas pierwszej i ostatniej wizyty po 3 miesiącach trwania programu w trakcie wywiadu lekarskiego oceniane było między innymi występowanie podstawowych objawów podmiotowych i przedmiotowych niewydolności serca: duszności, obrzęków, zastoju nad polami płucnymi, a także występowanie bólów dławicowych. Poniższe wykresy obrazują częstość występowania tych objawów u uczestników programu przed i po interwencji.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc.2. Występowanie duszności spoczynkowej i wysiłkowej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc. 3. Występowanie obrzęków.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc. 4. Występowanie zastoju nad polami płucnymi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc. 5. Występowanie bólu dławicowego.

 

Analizując otrzymane wyniki możemy stwierdzić, że występowanie wszystkich trzech objawów niewydolności mięśnia sercowego uległo zmniejszeniu po 3 miesiącach udziału w programie – zarówno duszność, obrzęki jak i zastój nad polami płucnymi obserwowane były rzadziej podczas ostatniej wizyty u lekarza. W przypadku występowania bólów dławicowych zaobserwowano niewielki wzrost ilości pacjentów deklarujących jej występowanie. Może to być związane z większą aktywnością tych chorych związanej z rehabilitacją, która może prowokować wyżej wymienione dolegliwości.

Lekarz oceniał także wydolność pacjentów wg skali NYHA na pierwszej i na ostatniej wizycie po 3 miesiącach trwania interwencji. Po realizacji programu nastąpiła poprawa stanu części pacjentów i przejście z klasy wyższej do niższej u 33 osób.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc. 6. Ocena wydolności wg NYHA.

 

Każdy pacjent w ramach programu miał wykonany 6-minutowy test chodu przed interwencją i po interwencji. Średni dystans przed interwencją wynosił 378 metrów (mediana 390m) natomiast po interwencji średnia wyniosła 425,66 metry (mediana 427m). U większości pacjentów obserwowano wydłużenie się dystansu w teście chodu po udziale w programie.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc.7. Zmiana dystansu w 6-minutowym teście chodu po 3-miesięcznej interwencji.

 

W wykonanych po zakończeniu programu oznaczeniach proBNP otrzymaliśmy:

·       średnie proBNP - 1400,25pg/ml,

·       natomiast mediana równa była 570pg/ml.

W całkowitej i subiektywnej ocenie pacjentów dokonanej przez lekarzy kardiologów po 3 miesiącach trwania programu u 64,5% pacjentów zaobserwowano poprawę stanu ogólnego.    U ponad jednej czwartej stan ogólny był bez zmian, a u ponad 8% pacjentów obserwowano pogorszenie.

 

 

 

 

 

 

 

 

Ryc. 8. Ocena subiektywna dotycząca stanu pacjenta po 3 miesiącach.

 

147 pacjentów korzystało z kardiotelemonitoringu EKG (Kardiotele), spośród których 106 osób po zalogowaniu podczas szkolenia nie skorzystało więcej z tej usługi. Pozostali pacjenci korzystali z zapisu EKG przez telefon średnio 3-krotnie.

 

Podsumowanie

Oceniając realizację programu Gdyńska Szkoła Monitorowania Niewydolności Serca w latach 2010 - 2011, należy zwrócić uwagę na korzyści zdrowotne, jakie odnoszą pacjenci z udziału w tego typu programie.

U pacjentów rzadziej stwierdzano duszność, obrzęki oraz zastój nad płucami. Dzięki temu w ocenie stanu nasilenia dolegliwości wg skali NYHA mogliśmy zauważyć przejście części pacjentów do niższej klasy, co odzwierciedla poprawę stanu tych chorych.


Z ankiet oceniających program wypełnianych przez pacjentów na jego zakończenie możemy wyciągnąć następujące wnioski:

- bardzo dobry ogólny odbiór programu przez jego uczestników, bardzo podobała się ciągłość opieki ambulatoryjnej

- jako część programu, która najbardziej się podobała, najwięcej osób wskazało ćwiczenia rehabilitacyjne pod fachowym okiem fizjoterapeuty

- dużo osób zwracało także uwagę na bardzo przyjazną atmosferę i miły personel, z którym mieli kontakt podczas programu

- doceniano również możliwość wykształcenia dobrych nawyków samokontroli i regularnych ćwiczeń fizycznych i stosowania odpowiedniej diety, jako czynnik szczególnie mobilizujący wskazywano cotygodniowe zdawanie sprawozdań w trakcie rozmowy telefonicznej z pielęgniarką

- dużym komfortem psychicznym była dla wielu uczestników stała możliwość skontaktowania się z personelem i wyjaśnienia wątpliwości dotyczących stanu zdrowia

- wysoko oceniona była również wiedza zdobywana podczas poszczególnych warsztatów z dietetykiem oraz spotkań z rehabilitantem

- za bardzo cenne są uznano spotkania z innymi chorymi mającymi te same schorzenia

- część osób wyrażała zdanie, że program powinien trwać dłużej.

Oceniając wyniki programu oraz jego odbiór przez pacjentów, należy stwierdzić iż zaletą tego typu programu jest :

- ciągłość lekarskiej i pielęgniarskiej opieki ambulatoryjnej nad pacjentami, która sprawia, że pacjenci czują się bezpieczni ;

- poprawa świadomości pacjenta poprzez wykłady i warsztaty z dietetykiem oraz konsultacje z lekarzem rehabilitantem, a także ćwiczenia fizyczne z rehabilitantem;

- dobra współpraca ze świadomym pacjentem zorientowanym w istocie swojej choroby i ważności występujących objawów klinicznych, co powoduje szybszą reakcję na zaostrzenie schorzenia i zmniejsza liczbę hospitalizacji, a tym samym poprawia komfort życia pacjenta.

www.e-prewencja.pl
tworzenie stron